Menu
C:\>
oprogramowanie dla produkcji i utrzymania ruchu
^

MES

Manufacturing Execution Systems

w wolnym tłumaczeniu: system kontroli realizacji produkcji.
Najpierw dla wsparcia produkcji powstały systemy ERP. Plan produkcji, listy materiałowe,
zarządzanie personelem itp. itd. Szybko jednak się okazało że ERP mówi nam jak być powinno.
Że to co zapisano w bazach systemów ERP nie zawsze pokrywa się z rzeczywistością.
Że potrzebne jest narzędzie które powie jak jest naprawdę.
Zanim przejdziemy do systemów MES musimy powiedzieć kilka słów o systemach SCADA.
SCADA to oprogramowanie do wizualizacji, pomiarów i sterowania (nadrzędne nad sterownikami PLC) które pierwotnie gromadziło głównie informacje o procesach. Pomiar i rejestracja temperatur, ciśnień, poziomów materiałów w zbiornikach itp. W przemyśle chemicznym, w systemach wentylacyjnych, w przemyśle spożywczym czy energetyce, wszędzie tam gdzie każdy parametr, każda jego odchyłka mogła być krytyczna dla procesu. Wraz z upowszechnianiem się systemów SCADA zaczęły one trafiać też do pojedynczych linii produkcyjnych, liczyć produkty, kontrolować czasy cykli itp.
Pierwsze systemy MES powstawały więc jako swego rodzaju nakładki na systemy SCADA oraz ich łączniki z systemami ERP – SCADA nie tylko mierzy parametry procesu ale też porównuje je z planami produkcyjnymi i recepturami.

Dziś systemy MES śledzą pracę maszyn, obieg półproduktów i surowców, zużycie energii i mediów, pracę obsługi i działania UR a enigmatyczne plany produkcji przekładają na szczegółowe harmonogramy dla poszczególnych maszyn czy stanowisk.

Ze skrótami jest jednak tak że są one bardzo pojemne – MES może znaczyć wszystko i nic. Prosta SCADA monitorująca kilka maszyn i wyznaczająca kilka wskaźników KPI jest systemem MES. Nasz Golem OEE też jest systemem MES. Systemem MES jest też system który monitoruje całą fabrykę (albo grupę fabryk), śledzi zamówienia od klienta dając mu możliwość ich modyfikacji w czasie rzeczywistym, wspomaga planistów w procesie harmonogramowania, wie że maszyna realizująca daną partię półproduktu ma niski wskaźnik OEE bo 3 dni wcześniej zaburzony został łańcuch dostaw komponentów, system który nie tylko zna koszt zużytych mediów ale i potrafi przypisać te koszty do konkretnych operacji.

Kilka typowych funkcji które może realizować system MES:

Harmonogramowanie zadań

Produkcja odbywa się według planu. A plan mówi że należy wykonać jakiś produkt. Bardzo rzadko jedna maszyna robi jeden produkt – najczęściej konieczny jest podział zlecenia na zadania produkcyjne. Musimy więc na podstawie planu produkcji stworzyć jej harmonogram. Zaplanować kiedy dana operacja zostanie wykonana na danym stanowisku, zaplanować wymagane zasoby i czynności, np. przezbrojenie maszyn. System MES z prawdziwego zdarzenia powinien też zapewnić sprzężenie zwrotne – modyfikację harmonogramów w czasie rzeczywistym zawsze gdy nastąpi awaria, zakłócenie dostaw czy gwałtowna zmiana zamówień.

Monitorowanie wydajności i przestojów maszyn


Prawidłowa realizacja harmonogramu, ale też realistyczne planowanie oparte na rzeczywistych możliwościach a nie tylko na pobożnych życzeniach wymaga ciągłego nadzoru nad zapleczem produkcyjnym.
System powinien dostarczać kompletnych informacji o postojach planowanych i nieplanowanych, awariach, wydajności, logować wszelkie zakłócenia, analizować je i przedstawiać w postaci wskaźników KPI takich jak np. OEE czy TEEP tak aby możliwa była ciągła kontrola i ciągłe doskonalenie zarówno samego procesu jak i jego planowania oraz współzależności pomiędzy maszynami.

Kontrola zużycia surowców i mediów, Zarządzanie magazynami i zapasami

Ważnym zadaniem jest kontrola zużycia surowców i mediów. Ale uwaga – kontrola w kontekście poszczególnych zadań. System może mierzyć i rejestrować konsumpcje energii elektrycznej. Nie chodzi jednak o to aby wiedzieć ile kWh zużyła dana maszyna czy hala, zadaniem systemu MES jest odpowiedź na pytanie ile energii zużyto na to konkretne zadanie, na wyprodukowanie tego konkretnego elementu. Pozwala to nie tylko na optymalizację zużycia prądu ale daje dane do rzeczywistej kalkulacji kosztów.
System MES powinien też synchronizować zużycie materiałów czy półproduktów i planów produkcyjnymi ze stanami magazynowymi i tak aby optymalizować zapasy, i to w czasie rzeczywistym. Za duże zapasy są stratą, za małe zagrażają ciągłości produkcji.

Kontrola jakości

Kontrola jakości na każdym etapie produkcji, od kontroli jakości surowców ich dostaw po statystyczną kontrolę procesu SPC. Zaawansowany system MES powinien nie tylko rejestrować braki i odchyłki przyporządkowując je do stanowisk i operacji ale też klasyfikować w kontekście przyczyn ich występowania oraz mieć wpływ na korektę zadań produkcyjnych.
Niektóre branże wymagają też rejestracji parametrów (np. wyników testów) dla każdego wyprodukowanego egzemplarza tak aby opis zadań mógł być uzupełniony o informacje o wadach wykrytych długo po tym jak produkt opuści zakład produkcyjny.

Wsparcie utrzymania ruchu

System MES dostarcza informacje które mogą wspomóc prewencję – analiza postojów, spadków wydajności, zwiększonej ilości wad pozwala na optymalizację planów przeglądów okresowych i ich synchronizację z planami produkcyjnymi.
System powinien zapewnić też sprawną komunikację produkcja – utrzymanie ruchu. MES powinien na przykład implementować system przywołań ANDON.

Dokumentacja


Zadaniem systemu jest też zarządzanie obiegiem dokumentacji. System powinien dostarczać „na miejsce” właściwą dokumentację operacyjną oraz kreować dokumentację poprodukcyjną. Mówiąc o dokumentacji operacyjnej mamy na myśli przede wszystkim nastawy maszyn, programy cnc i receptury dostarczane bezpośrednio do komputerów maszyn.

Systemy MES są systemami drogimi i skomplikowanymi ponieważ zazwyczaj integrują w sobie informacje z wielu systemów informatycznych, z systemów SCADA, ze sterowników i komputerów maszyn.
Wymagają też włożenia potężnej pracy. Śmiem twierdzić że prawdziwe systemy MES mogą powstać tylko na etapie projektowania zakładu produkcyjnego – pewne funkcjonalności maszyn, np. protokoły komunikacyjne niosące odpowiednie dane są do uzyskania tylko na etapie zamawiania maszyn.
Niemniej żaden producent od systemów MES nie ucieknie …

Przemysł 4.0

Pierwsza rewolucja:Para
Druga rewolucja:Elektryczność
Trzecia rewolucja:Elektronika
Czwarta rewolucja:CYBERPRZESTRZEŃ

Stoimy u progu 4 rewolucji przemysłowej, u progu rewolucji związanej z cyberprzestrzenią.

Oczywiście Przemysł 4.0 na dzień dzisiejszy to fraza czysto marketingowa.
Faktem jednak jest że cyberprzestrzeń zmieni (już zmienia) oblicze przemysłu. Produkujesz samochody? Potrzebujesz alufelgi dla planowanej partii kilku samochodów? Będziesz je zamawiać? A może składać zapytanie ofertowe? Zastanawiać się kiedy je dostaniesz? Nic z tego….
Twój system MES połączy się z systemem MES twojego dostawcy celem synchronizacji waszych planów produkcyjnych. Potem połączy się z systemem informatycznym firmy transportowej aby sprawdzić czy na pewno paleta z felgami dotrze o 11:15 tak jak planowano.
A skąd wiesz jakie właściwie felgi są potrzebne? Nie wiesz – wie twój system. Skąd wie? Z systemu informatycznego dealera, z zamówienia klienta.

Golem OEE jest systemem MES?

Nasz system Golem OEE reklamujemy jako prosty i tani system MES. Czy Golem jest systemem MES – kwestia interpretacji. Skoro ERP z obsługą czytników kodów często jest to czemu nie?
Golem jest swego rodzaju systemem MES dla gniazda produkcyjnego. Nie kontroluje całej fabryki w tym sensie że nie potrafi automatycznie szukać korelacji pomiędzy poszczególnymi maszynami czy korelacji pomiędzy pracą linii produkcyjnych a pracą działów zaopatrzenia to jednak o pojedynczej maszynie czy linii Golem wie prawie wszytsko.
Golem monitoruje też pracę maszyny w kontekście zlecenia produkcyjnego (a właściwie zadania produkcyjnego). Nie ma modułu planowania z prawdziwego zdarzenia ale potrafi współpracować z systemem dFlex Gantt firmy dFlex.
Nasze systemy działające razem potrafią harmonogramować produkcję, kontrolować ją i DYNAMICZNIE modyfikować harmonogramy w przypadku wykrycia zakłóceń w ich realizacji. A to potrafią tylko najwięksi gracze…
Przy tym Golem jest niewyobrażalnie wręcz tani – system MES z prawdziwego zdarzenia – taki który spełnia 100% potrzeb świadomego klienta to miliony złotych i lata wdrożenia – Golem spełnia 30-40 procent oczekiwań przy kilku procentach kosztów. I można go wdrożyć w kilkanaście dni.

powiązane produkty
Golem OEE MES
Systemy CMMS